Hotline
0938 696 012

Những tầm soát và xét nghiệm người lớn nên làm theo chuẩn Mỹ: Việt Nam cũng nên áp dụng

23:30

Bạn chắc nhân thức nữ a ma tơ có đôi môi và thân hình nóng bỏng trong phim Tomb Raider, cô Angelina Jolie. Mẹ cô chết vì ung thư vú, cô được tầm soát ung thư vú và xác định mang thai gene BRCA1 gây ung thư vú.

Kỹ năng cô sẽ bị ung thư vú là 87%, nên thay vì phải đi khám phổ thông lần và hoảng sợ chờ đợi căn bệnh ung thư vú phần đông cam đoan sẽ tới, cô lựa chọn biện pháp cắt bỏ sớm luôn nhì vú cho chắc ăn.

Các hãng bảo hiểm y tế ở Mỹ thường hay động viên chúng ta khám định kỳ, thỉnh thoảng còn thưởng cho những người đi khám toàn diện. Nguyên nhân là chi tiêu tầm soát và điều trị sớm rẻ hơn phổ biến so với chi tiêu nhân tố trị khi phát hiện trễ, nên sẽ tiết kiệm cho hãng bảo hiểm.

Bài này sẽ nói đến những bệnh được tầm soát khi khám sức khoẻ định kỳ ở người lớn đang được vận dụng ở Mỹ. Các giải pháp tầm soát này được các hiệp hội y khoa khuyến cáo và luôn được đổi mới ví như quan trọng.

Nên xem xét đây là khuyến cáo tầm soát tiêu chuẩn cho những người thông thường, còn ví như bạn có nguy cơ hay tiền sử gia đình về một bệnh nào đó, thì nên đọc thêm BS để có thể tầm soát sớm hay sâu hơn về bệnh đó.

Những tầm soát và xét nghiệm người lớn nên làm theo chuẩn Mỹ: Việt Nam cũng nên áp dụng - Ảnh 1.

Khuyến cáo tầm soát 2018

Gồm có:

-Khám định kỳ mỗi năm.

-Theo dõi cân nặng, chiều cao, BMI, huyết áp mỗi năm, có thể khiến các xét nghiệm cơ bản như công thức máu (CBC), xét nghiệm sinh hoá máu căn bản (CMP).

-Tầm soát về uống rượu, hút thuốc, béo phì, trầm cảm, chế độ di chuyển, quan hệ dục tình bình yên,…

Cholesteron

Kiểm tra lipid máu với rất nhiều dân chúng >20 tuổi, có thể sớm hơn ví như có nguy cơ mái nhà.

Lặp lại mỗi 5 năm nếu thông thường. Ví như trong ngưỡng thất thường thì có thể thử sớm hơn.

Ung thư vú

- Đàn bà >20 tuổi, tự khám vú mỗi tháng 1 lần.

- Phụ nữ >40, khám vú với BS và chụp nhũ ảnh mỗi năm một lần.

- Ví như gia đình có tiền sử ung thư vú, buồng trứng, vòi trứng và phúc mạc, thì sẽ tầm soát các yếu tố di truyền đột biến gene gây ung thư (BRCA1 và BRCA2).

Ung thư cũ kĩ tử cung

- Thiếu phụ trong khoảng 21-65 tuổi, hay 3 năm sau khi bắt đầu có quan hệ dục tình.

- Pap smear mỗi 3 năm cho tới 30 tuổi, sau đó Pap smear và HPV typing mỗi 5 năm.

Ung thư đại trực tràng

- Tầm soát trên người 50-75 tuổi, có trường phù hợp tới 85 tuổi.

- Nội soi đại tràng (Colonoscopy) mỗi 10 năm.

- Xét nghiệm máu trong phân mỗi năm.

- Ngoài ra nội soi ruột già sigma ống mềm mỗi 5 năm cố nhiên xét nghiệm máu trong phân mỗi 3 năm.

Đái tháo tuyến phố

- Con đường huyết lúc đói (được ưa chuộng hơn) hay con đường huyết đột nhiên cho người >45 tuổi mỗi 3 năm.

Cao huyết áp

- Rà soát áp huyết tối thiểu mỗi năm 1 lần cho mọi lứa tuổi.

Ung thư tuyến tiền liệt

- Khám hậu môn trực tràng và xét nghiệm PSA mỗi năm 1 lần cho người >50 tuổi, trong khoảng 40 tuổi đối với người da đen.

Thật sự khuyến cáo này có nhiều tranh biện vì không thấy bằng cớ thật sự hữu dụng, nên mỗi nơi sẽ có phương pháp khiến khác. Theo tôi biết ở Anh họ không làm PSA thường quy vì không thấy cải thiện tiên lượng, thậm chí có nơi không khuyến cáo khám trực tràng. Bạn nên mua bán với BS của bạn.

Loãng xương

Những tầm soát và xét nghiệm người lớn nên làm theo chuẩn Mỹ: Việt Nam cũng nên áp dụng - Ảnh 2.

- Đàn bà >65 tuổi hay sau tắt kinh nếu có yếu tố nguy cơ nên chụp DXA (xét nghiệm mật độ xương), sau đó tuỳ theo kết quả lần đầu tiên mà quyết định chụp nhiều lần như thế nào.

HIV

Tầm soát HIV trong khoảng 18-65 tuổi, có thể lặp lại tuỳ theo nhân tố nguy cơ.

Ung thư phổi

Những người hút thuốc trên 30 gói/năm (số gói trong 1 ngày x số năm hút thuốc, đang còn hút hay bỏ dưới 15 năm), thì từ 55-80 tuổi nên được làm CT phổi liều thấp mỗi năm để tầm soát ung thư phổi.

Khi đã bỏ thuốc được 15 năm hay có bệnh khác làm giảm khả năng giải phẫu phổi thì ngưng tầm soát.

Chủng ngừa

Những tầm soát và xét nghiệm người lớn nên làm theo chuẩn Mỹ: Việt Nam cũng nên áp dụng - Ảnh 3.

HPV9

Mọi đàn bà và nam giới trong khoảng 9 tuổi-26 tuổi đều nên chích phòng ngừa 3 liều.

Đương nhiên FDA vừa ưng ý cho dùng thuốc này tới 45 tuổi.

Cúm mùa ( Flu)

Mỗi năm trước mùa cúm, đặc biệt là những người có nguy cơ cao (có bệnh đái tháo trục đường, tim, phổi, thận, suy giảm miễn nhiễm).

Viêm phổi (PNEUMOCOCCAL VACCINE)

Người >65 tuổi, không có nguy cơ cao, ví như chưa chích PCV13 trước đây thì chích 1 liều PCV13, sau đó là một liều PPSV23 ít ra 1 năm sau mũi PCV13.

Nếu đã có chích PPSV23 lúc trước, thì chích 1 mũi PCV13 cách mũi PPSV23 gần nhất 1 năm, hai mũi PPSV23 phải cách thức nhau ít nhất 5 năm.

Người >65 tuổi có nguy cơ cao (bệnh tim, phổi, đái dỡ con đường nghiện rượu, gan hút thuốc) nhắc lại mỗi 5 năm.

Lịch chích phòng ngừa này rất phức hợp, tui đọc cũng nhức đầu, xin tham vấn với BS của bạn.

TDap (uốn ván-bạch hầu-ho gà).

Chích nhắc lại mỗi 10 năm.

VARICELLA ZOSTER VACCINE (Shingles)

Cho người >60 tuổi, 1 liều duy nhất không cần nhắc lại.

Khuyến cáo có thể đổi mới chút xíu tuỳ theo những vùng không giống nhau, nhưng đây là những khuyến cáo thông dụng nhất. Tuỳ theo từng trường hợp có thể làm thêm những giải pháp tầm soát khác.

Xin xem xét: Không cần phải khiến phổ biến xét nghiệm không có tội vạ vì chỉ tốn tiền và chuốc lo ngại chứ không có lợi ích gì. Cũng đừng nghe khách hàng nào đó đi nội soi "toàn cục" từ miệng đến lỗ đít mỗi năm, bữa nào xui thủng luôn cái ruột già là kêu trời không thấu. Có khi tầm soát không làm cho mạnh khoẻ mà đi theo ông bà luôn thì khổ.

Phương pháp tầm soát tốt nhất là sống lành mạnh, ăn uống có lí, di chuyển đều đặn, chú ý tới thân thể và đi khám bệnh sớm ví như có triệu chứng, khám định kỳ mỗi năm, làm cho các xét nghiệm tầm soát tiêu chuẩn, và kiếm cho bản thân một BS tốt mà trao thân gửi phận.

Chúc quần chúng phổ biến sức khoẻ.

Bs Trương Hoàng Hưng

(Phòng khám Nhi MD KIDS PEDIATRICS, TP Irving, Texas, Hoa Kỳ)

BS Trương Hoàng Hưng tốt nghiệp Đại học Y Dược TP HCM năm 2000, sau đó làm cho nội trú Nhi khoa tại Đại học Y Dược TP HCM và Texas Tech University (TTU). Hiện đang hành nghề BS Nhi khoa và BS giảng dạy lâm sàng tại TTU, Texas, Hoa Kỳ.

Theo Bs Trương Hoàng Hưng

Trí thức trẻ


Xem nhiều hơn: dat xanh

Bình luận

ĐĂNG KÝ TƯ VẤN DỰ ÁN
Đăng ký
ĐỐI TÁC CHIẾN LƯỢC
chung cu lux riverview chung cu opal boulevard chung cu lux star chung cu opal city