Hotline
0938 696 012

Minamata - căn bệnh trong khoảng thảm họa ngộ độc thủy ngân có một không hai trên thế giới

10:32
Minamata - căn bệnh từ thảm họa ngộ độc thủy ngân vô tiền khoáng hậu trên thế giới - Ảnh 1.

108 quả cầu bạc đó tượng trưng cho những hạt thủy ngân - khoảng 600 tấn thủy ngân đã thải ra vịnh biển Minamata suốt 36 năm, trong khoảng 1932 tới 1968. Lớp bùn thủy ngân có thể dày đến 4m. Nó gây ra cái chết gấp rút và đau thương cho gần 1.800 người và biến cuộc sống của gần 11.000 người khác thành những khổ cực nối liền nhau, cướp đi của họ tương lai và trị giá cuộc sống. 

Trong khoảng 60 năm nay Minamata đã trở thành tên gọi của một thảm họa môi trường có một không hai, thuộc loại lớn nhất trên nhân loại. Cho đến tận hiện giờ, số nạn nhân Minamata vẫn còn đến hơn 10.000 người, và đó là con số không hoàn toản. Tất cả nạn nhân đã bị chối từ ghi kiếm được bệnh, do những cố gắng từ chối trách nhiệm của phía nhà máy Chisso, thủ phạm của thảm họa này. Số khác đã chết trong khi không biết bản thân mình mắc phải căn bệnh gì. Số khác nữa - họ vẫn còn sống - chưa bao giờ đi khai bệnh vì sợ bị từ chối. Hậu quả thực sự xảy ra cho cuộc sống và sinh mạng người dân, cũng như cho không gian vịnh biển Minamata và sau đó là vùng Niigata không bao giờ tính xuể.

Minamata - căn bệnh từ thảm họa ngộ độc thủy ngân vô tiền khoáng hậu trên thế giới - Ảnh 3.

Đầu thập niên 1950, mái nhà Rimiko Yoshinaga, một trong ba mái nhà sống trong thôn bé bỏng gần nơi ô nhiễm đã ăn rất nhiều hải sản tấn công bắt trong khoảng vịnh. 

Thân phụ của Rimiko làm cho việc tại gia máy Chisso, nhưng ông nội Rimiko là ngư dân và ngày nào cũng đi tiến công cá. Anh trai cả của Rimiko hay lựa cua gạnh sau mỗi chuyến đi biển của ông nội.

Rimiko Yoshinaga sinh năm 1951, là con út trong mái nhà.

Minamata - căn bệnh từ thảm họa ngộ độc thủy ngân vô tiền khoáng hậu trên thế giới - Ảnh 4.

Thập niên 1950, trước khi các thành viên trong mái ấm Rimiko đổ bệnh, họ mở màn thấy các triệu chứng mà hiện giờ được gọi là thảm kịch môi trường: cá giãy giụa trong nước, có thể bắt bằng tay. Sau đó chúng nổi lên rồi chết. Mặc dầu vậy, giết thịt chúng vẫn ngon nên ngư dân vẫn ăn. 

Thế rồi con mèo trong nhà Rimiko đột nhiên co giật, ngã xuống biển và chết. Hàng trăm con mèo khác sau khi ăn cá và hàng điểm tâm thừa của ngư gia cũng bắt đầu khiêu vũ múa loàn xạ rồi chết vì kiệt sức. 

Minamata - căn bệnh từ thảm họa ngộ độc thủy ngân vô tiền khoáng hậu trên thế giới - Ảnh 5.

Ở Minamata, mèo rất có trị giá vì có chúng, lưới đánh cá không bị chuột cắn phá. Mèo chết, chuột tăng vọt. Rồi đồng đội quạ bay trên trời cũng chết, rơi lả tả xuống đất.

Hàng xóm nhà Rimiko cũng lăn quay ra bé dại.

Mẹ của Rimiko, bà Mitsuko Oya, kể lại những triệu chứng phát bệnh của chồng: "Ông ấy muốn nói nhưng chẳng thể nói được".

Miệng và tay chân tê, nói gian nan là một trong số các dấu hiệu của tình trạng ngộ độc thủy ngân.

Minamata - căn bệnh từ thảm họa ngộ độc thủy ngân vô tiền khoáng hậu trên thế giới - Ảnh 6.

Ảnh Rimiko

Đến hiện giờ thì người nào cũng đã biết họ bị ngộ độc thủy ngân cực kỳ nguy hiểm từ việc ăn hải sản. Nhưng thời điểm đó, mái nhà Rimiko cũng như cư dân vịnh Minamata chưa nhân thức yếu tố gì đang xảy tới. Chính vì thế đã xảy ra những thảm kịch rùng rợn thông liền: sau khi phụ thân của Rimiko xuất viện (ông yếu tố trị các triệu chứng tê liệt), bé xíu gầy yếu và nhỏ nhắn yếu, vợ ông cố gắng giúp chồng phục hồi theo bí quyết tốt nhất mà bà hoặc bất kỳ ai biết: bằng cách thức cho ông ăn đa dạng cá bồi bổ từ vịnh. 

Năm 1956, thân phụ của Rimiko chết sau những cơn co giật. Bố chồng cô, cũng là ngư gia, chết cùng năm. Anh trai của cô cũng chết.

Minamata - căn bệnh từ thảm họa ngộ độc thủy ngân vô tiền khoáng hậu trên thế giới - Ảnh 7.

Shinobu Sakamoto có lẽ là nạn nhân Minamata còn sống nổi tiếng nhất với những hoạt động mạnh bạo để lên tiếng cho những nạn nhân. Bà đen đủi bằng Rimiko. Trong khi Rimiko chỉ nhiều khi bị chuột rút (bà là người khỏe mạnh nhất trong số những nạn nhân Minamata) thì Shinobu bị tác động thủy ngân từ trong bụng mẹ. Bà sinh năm 1956, bị gù lưng và cánh tay trái co húi, ép sát vào ngực. Bà phải sống trên xe lăn vì chẳng thể đi lại. Shinobu là bệnh nhân bẩm sinh.

Minamata - căn bệnh từ thảm họa ngộ độc thủy ngân vô tiền khoáng hậu trên thế giới - Ảnh 8.

Ảnh Shinobu

Một bệnh nhân khác, Hideo Ikoma, kể ông là ngư gia trong khoảng khi còn niên thiếu. Mọi chuyện vẫn phổ biến cho đến một ngày, năm 15 tuổi, khi ông đi chơi với quý khách trên núi. Lúc dừng lại để ăn kem, bỗng dưng tay Hideo run rẩy và tấn công rơi muỗng. Bằng hữu nghĩ ông bị say nắng và khuyên ông về nhà nghỉ.

Hideo về nhà và ngủ.

Khi thức dậy, cuộc sống của ông đã hoàn toàn thay đổi. 

"Tôi không nhân thức tôi đã ngủ bao lâu, nhưng khi thức dậy, tôi cảm thấy như sâu róm đang bò khắp người chính mình. Tôi muốn gọi bố nhưng không thể nói được. Miệng tôi bị tê cứng" - Hideo kể chuyện với phóng viên trong lúc cố gắng uống một tách trà xanh giữa những cơn co giật, bí quyết đây 2 năm, lúc ông 74 tuổi.

Minamata - căn bệnh từ thảm họa ngộ độc thủy ngân vô tiền khoáng hậu trên thế giới - Ảnh 9.

Ảnh Hideo

Kazumitsu Hannaga, một người bệnh khác, năm nay 64 tuổi, thì chưa bao giờ có thể nói được vì căn bệnh này. Ông chỉ có thể thành lập to mắt và rên rẩm để tỏ bày sự đồng ý trong các cuộc họp vào tối thứ bảy của các nạn nhân còn sống - bà Shinobu, ông Hideo và những người khác.

Minamata - căn bệnh từ thảm họa ngộ độc thủy ngân vô tiền khoáng hậu trên thế giới - Ảnh 10.

Ảnh Kazumitsu Hannaga

Tất cả bệnh nhân bẩm sinh được hình thành tham gia những năm 50 và 60 của thế kỷ trước. Họ bị nhiễm độc khi vẫn còn là bào thai, sau khi người mẹ ăn hải sản bị nhiễm độc. Thủy ngân thâm nhập tham gia não thai nhi qua nhau thai và khiến hỏng chuỗi hệ thống tâm thần trung ương, gây ra các triệu chứng tương tự như bại não.

Báo cáo đúng mực về nạn nhân bẩm sinh chưa được biết chính thức, nhưng bác bỏ sĩ quá cố Masazumi Harada, người đầu tiên kêu gọi phố hội quan tâm đến dạng bẩm sinh của căn bệnh này, cho nhân thức tính riêng trong và bao quanh Minamata có khoảng 70 em nhỏ xuất hiện đã bị ngộ độc thủy ngân.

 Bệnh nhân bẩm sinh còn chạm mặt một vấn đề khôn xiết tồi tệ nữa. Với sự giúp sức của y tế để phục hồi công dụng, Hideo và vài bệnh nhân Minamata khác vẫn có thể đánh cá hoặc khiến cho vài việc chân tay khác ở đoạn đầu của thế cuộc. Nhưng đến độ tuổi 40, toàn bộ họ bỗng nhiên mất tiếp kỹ năng nói và chuyển di. Họ yêu cầu dùng xe lăn hoặc các thiết bị cung cấp mới có thể chuyển di. Duyên do gây suy nhược cấp tính ở tuổi luống tuổi vẫn chưa được biết rõ. Nhưng nó bị xem như  một quả bom hẹn giờ đối với những bệnh nhân bẩm sinh.

Minamata - căn bệnh từ thảm họa ngộ độc thủy ngân vô tiền khoáng hậu trên thế giới - Ảnh 11.
Minamata - căn bệnh từ thảm họa ngộ độc thủy ngân vô tiền khoáng hậu trên thế giới - Ảnh 12.

Bệnh Minamata được nhận thấy lần đầu tiên tham gia năm 1956. Đến cuối thập kỷ 50, các nhà tìm hiểu tìm ra nguyên nhân. Chisso - nhà máy hóa chất lớn nhất của địa phương đã xả nước thải thẳng ra vịnh với giấy phép đồng ý của Chính phủ. Nội địa thải đó, thủy ngân đậm đặc tới mức sau này chính nhà máy đã khai thác lại bùn ở biển như một mỏ thủy ngân thực sự.

Cư dân Minamata, ngành nghề y tế và vài nhà công nghệ cố gắng sắm phương pháp chứng minh sự thật. Trong đó có một bác sĩ của công ti Chisso. 

Năm 1959, ông là người chấp hành công trình thử nghiệm chất độc của nước thải của tổ chức kinh doanh Chisso trên mèo - chúng được ăn quà bánh có trộn nước thải của công ti. Khi con mèo số 400 phát bệnh dancing múa và các triệu chứng khác của bệnh Minamata vào ngày thứ 78 của cuộc thí nghiệm, ông báo với công ty, nhưng bị ra lệnh dừng thể nghiệm và giữ bí mật. Ông chống cự mệnh lệnh đó và báo cáo nó ra sức khai.

Minamata - căn bệnh từ thảm họa ngộ độc thủy ngân vô tiền khoáng hậu trên thế giới - Ảnh 13.

Nhưng mãi tới 9 năm sau, tham gia năm 1968, chính phủ Nhật mới tuyên bố chính thức Chisso là thủ phạm của thảm họa môi trường này. Tới lúc đó đã có thêm một thảm họa môi trường cùng loại ở diện tích bé nhỏ hơn, do một nhà máy khác tên là Showa Denko. Thảm họa này mang tên Niigata Minamata.

Sau đó, Chisso và chính phủ đã bị xét xử trong rộng rãi vụ kiện. Số tiền bồi thường cho nạn nhân lớn đến nỗi Chính phủ Nhật đã phải đứng ra ứng trước cho Chisso vay, trong phổ quát năm. Theo Liên phù hợp quốc, tổng số tiền lên tới gần 90 triệu đô la.

Minamata - căn bệnh từ thảm họa ngộ độc thủy ngân vô tiền khoáng hậu trên thế giới - Ảnh 15.

Trong những năm 80 của thế kỷ trước, phần ô nhiễm tồi tệ nhất của vịnh Minamata đã được cải tạo. Nước biển và bùn dưới đáy vịnh được nạo vét và lọc bỏ thủy ngân, với chi phí khoảng 48,5 tỷ im trong 14 năm, do thức giấc Kumamoto chi trả.  Bên cạnh, 56 ha đất, trong đó có phần đất bùn nhiễm trên cạn được biến thành Bến xe sinh thái Minamata với phổ biến môi trường xanh, phổ thông đài tưởng vọng và bảo tồn khác biệt can hệ tới bệnh Minamata.

ITEisha, một đơn vị phi lợi nhuận được xây dựng để cung cấp bệnh nhân và giáo dục đại chúng về bệnh Minamata, duy trì một bảo tồn khác về căn bệnh này tại một khu cư dân khác nằm ở khung dốc phía trên trọng điểm thị trấn. Họ cũng điều hành một kho lưu trữ bao la; có cả một đài tưởng vọng những con mèo đã hy sinh trong các thể nghiệm để tìm ra căn do của bệnh Minamata.

Minamata - căn bệnh từ thảm họa ngộ độc thủy ngân vô tiền khoáng hậu trên thế giới - Ảnh 16.

Trong thời kỳ làm sạch sẽ vịnh, chính phủ cấm tiêu thụ cá bắt lên từ vịnh Minamata nhưng không cấm đánh bắt chúng. Công ti Chisso đã sắm lại hải sản của ngư dân tiến công bắt lên ở vịnh và tiêu hủy chúng.

Minamata - căn bệnh từ thảm họa ngộ độc thủy ngân vô tiền khoáng hậu trên thế giới - Ảnh 17.

Theo một cuộc dò xét do chính quyền Kumamoto thi hành tham gia tháng 10.1994, Thống đốc bang Kumamoto đã xác nhận rằng không còn loài cá trong vịnh nào chứa phổ biến thủy ngân hơn tiêu chuẩn tổ quốc trợ thì thời (0,4 ppm thủy ngân, 0,3 ppm methyl thủy ngân). Vịnh Minamata  được báo cáo an ninh vào 04 tuần 7.1997; tấm lưới cách trở vịnh với bên ngoài được gỡ bỏ vào bốn tuần 10. Dù rằng vậy, các cuộc thăm dò về nồng độ thủy ngân trong cá và động vật có vỏ vẫn tiếp diễn được bắt đầu nhì lần một năm trong ba năm tiếp theo. 

Rộng rãi năm nay, Minamata trở thành "đất thánh" của các cuộc nghiên cứu về không gian của Nhật Bạn dạng. Vùng đất đẹp tươi, chuyển tiếp kỳ ảo giữa núi và biển này cũng trở thành một địa điểm ngao du nhiều người biết đến. Nhưng, nỗi lo của Rimiko vẫn tồn tại. Ngay dưới ở dọc đường sinh thái Minamata, vùng đất bùn chứa thủy ngân chưa được giải quyết của 60 năm trước vẫn còn nguyên đó - chỉ bị cách trở bằng một lớp bê tông. 

Mới bí quyết đây ba năm, vào năm 2016, khu vực tỉnh này đã trải qua một trận động đất mạnh 7,3 độ. Cho nên Rimiko - giờ đây đã 68 tuổi run sợ một thảm họa tiếp theo có thể phá tan vỡ lớp bê tông bề mặt và giải phóng thủy ngân bị chôn vùi quay về vịnh biển của bà.

Rộng rãi người Nhật cũng lo lắng như Rimiko. Một giáo sư đại học viết trên blog tư nhân sau chuyến đi đến Minamata: "Chúng vẫn còn nguyên. Chúng chỉ bị chôn vùi ở đó". 

Minamata - căn bệnh từ thảm họa ngộ độc thủy ngân vô tiền khoáng hậu trên thế giới - Ảnh 19.
Minamata - căn bệnh từ thảm họa ngộ độc thủy ngân vô tiền khoáng hậu trên thế giới - Ảnh 20.
Minamata - căn bệnh từ thảm họa ngộ độc thủy ngân vô tiền khoáng hậu trên thế giới - Ảnh 21.

Nguồn: Aye Ma, Dyveasna, Say Vorng, Zakaria, Nhật Anh, È cổ Đức Cường thịnh

Minamata - căn bệnh từ thảm họa ngộ độc thủy ngân vô tiền khoáng hậu trên thế giới - Ảnh 22.

Có thể bạn quan tâm: mua nha

Bình luận

ĐĂNG KÝ TƯ VẤN DỰ ÁN
Đăng ký
ĐỐI TÁC CHIẾN LƯỢC
chung cu lux riverview chung cu opal boulevard chung cu lux star chung cu opal city