Hotline
0938 696 012

Nghịch lý đồng đô la Mỹ vẫn là vua dù tỷ lệ của Mỹ trong GDP thế giới đã giảm đi đáng kể, đã đến lúc thế giới vận hành theo một chế độ khác?

12:00

Trong "trái tim" của kinh tế trái đất có một sự mất thăng bằng nghiêm trọng. Mặc dầu tỷ trọng GDP Mỹ trong kinh tế toàn cầu đã giảm đi đáng kể, vị thế của đồng USD ko phải suy suyển. Sự thật là đồng USD đang có vai trò quan trọng hơn hạn độ đáng có. Công chúng sử dụng đồng đô la do vì những người khác cũng sử dụng đô la, giống như công chúng đổ xô đi học tiếng Anh vì bao quanh có phổ quát người nói tiếng Anh.

Sự ách thống trị của đồng USD gây ra một vài bất tiện cho các quốc gia kém phát hành hơn, trong khi nền kinh tế của họ bị rung lắc mỗi khi Mỹ đổi mới chế độ lợi nhuận suất hay đồng bạc xanh cô động. Hiện tượng này là điều chính mà Thống đốc NHTW Mark Carney đưa ra bàn thảo trong 1 tài liệu phân tích được báo cáo tại hội nghị về chính sách tiền tệ diễn ra ở Jackson Hole vài bốn tuần trước.

Phân tích của ông Carney đã được nhiều báo đưa tin nhưng chủ công là nói về việc ông ủng hộ Libra, đồng tiền số mà Facebook đang xây dựng. Dĩ nhiên, đó chỉ là một phần nhỏ nhắn trong lập luận của ông. Ông chắc chắn vị thế "bá chủ" bây chừ của đồng USD đang "càng ngày càng gây ra nhiều bao tay cho kinh tế toàn cầu" và cần phải sớm chấm dứt yếu tố đó.

Năm 1971, dưới thời Tổng thống Richard Nixon, Bộ trưởng Vốn đầu tư Mỹ khi đó là John Connally đã nói với các bộ trưởng nguồn vốn châu Âu rằng đồng đô la Mỹ "là tiền tệ của chúng tôi nhưng lại là rắc rối của người dùng". Theo Carney, sau 50 năm thì thông điệp của nước Mỹ đã được mở rộng ra là "bất cứ rắc rối nào của chúng tôi cũng sẽ là rối rắm của các bạn".

Đồng USD làm bá chủ gây ra những hệ quả xấu như thế nào? Nghiên cứu của Carney trích dẫn nghiên cứu của đa dạng chuyên gia khác, trong đó có cả Gita Gopianth, chuyên gia kinh tế trưởng tại IMF. Điều nằm ở chế độ ghi hóa đơn cho hàng hóa nhập khẩu.

đô la được chọn lựa khiến cho đồng tiền thanh toán trong ít ra người yêu các hóa đơn thương nghiệp quốc tế, lớn gấp 5 lần tỷ trọng của Mỹ trong tổng kim ngạch nhập khẩu hàng hóa của toàn trái đất.

Ví dụ, một nước du nhập dầu sẽ trả tiền bằng đô la nhưng số dầu đó chẳng hề đến từ Mỹ. Nếu đồng nội tệ hạ thấp giá so với đô la, cùng một vài lượng dầu tương tự sẽ bỗng ngột tăng giá, gây ra gánh nặng cho cư dân. Câu chuyện sẽ diễn ra tốt đẹp nếu như như số tiền bị chênh lên được bù đắp bằng tăng xuất khẩu. Nhưng nếu như như các thương lượng xuất khẩu cũng lấy USD làm cho đồng bạc trả tiền, điều đó sẽ không diễn ra. Kim ngạch xuất khẩu không đổi vì giá đô la Mỹ không đổi. Vì vậy dù nước đó hưởng lợi từ việc chi tiêu đóng gói (tính bằng đồng nội tệ) rẻ hơn nhưng sẽ phải mất nhiều năm để khu vực xuất khẩu mở mang và tạo thêm phổ thông việc làm.

Tìm hiểu năm 2017 của Gopinath và một vài tác giả khác kết luận rằng đồng đô la Mỹ tăng giá 1% so với các đồng bạc khác sẽ làm tổng kim ngạch thương nghiệp giữa các đất nước trên trái đất giảm 0,6% - 0,8%.

Các hóa đơn xuất du nhập có USD là đồng bạc thanh toán phát hành hiệu ứng lan truyền. Bởi vì các công ty cần đô la Mỹ để trả tiền nhập khẩu hàng hóa, họ nỗ lực xây dựng một lượng dự trữ đô la Mỹ đủ lớn. 2/3 lượng chứng khoán được phát hành trên thế giới và các quỹ dự trữ ngoại hối chính thức được định danh bằng đồng đô la Mỹ. Yêu cầu về đô la tăng lên lại khiến cho Mỹ hạ lãi suất, vấn đề khiến cho việc đi vay bằng đô la trở nên lôi cuốn hơn. Vòng quanh quẩn diễn ra khi các nước cần đô la Mỹ để trả nợ, vì thế lại thích trả tiền bằng đô la hơn, đẩy ý định về đô la lên cao hơn nữa.

Carney dẫn lời Helene Rey, chuyên gia kinh tế tại trường buôn bán London, nhận định "chu kỳ tài chính toàn cầu chính là chu kỳ của đồng đô la". Ví như đồng nội tệ của 1 nước nghèo giảm giá so với đô la Mỹ, họ sẽ khó có thể trả nợ hơn. Khi Fed tăng lãi suất, chi tiêu đi mượn của các nước đang phát triển sẽ tăng. "Phân tích cho thấy ảnh hưởng của việc Mỹ thắt chặt chính sách tiền tệ lên GDP các nước khác hiện đã tăng gấp đôi so với mức làng nhàng trong công đoạn 1990-2004, bất chấp tỷ trọng của Mỹ trong GDP thế giới giảm mạnh", Carney viết.

Công bố của Thống đốc NHTW Anh cũng đặt nghi vấn liệu sự trỗi dậy của quần chúng. # tệ có thể phần nào giải quyết vấn đề khi có thể sản xuất một đồng tiền dự trữ quốc tế thứ nhì. Lần vừa mới đây nhất chuyện này xảy ra, chuỗi hệ thống vốn đầu tư quốc tế đã trở nên hỗn loàn khi đô la Mỹ bắt đầu hất cẳng đồng bảng Anh. Vài nghĩ là việc thiếu vắng sự phối phù hợp giữa các nhà hoạch định chính sách tiền tệ trên thế giới là một nguyên do làm thanh khoản khan hiếm và làm cuộc Đại suy thoái trở nên tồi tệ hơn.

Theo ông, thay vì trông cậy vào TQuốc thì có một biện pháp tốt hơn là xây dựng một "hệ thống đa cực". Và đó chính là nơi mà đồng Libra của Facebook có thể bước tham gia. Nhưng ông cũng nghĩ là một đồng tiền mới "tốt nhất là nên được cung ứng bởi khu vực công, có nhẽ là phê duyệt mạng lưới tiền số do các NHTW sản xuất".

Kể cả đối với nước Mỹ, sức mạnh của đồng đô la Mỹ không hề lúc nào cũng mang đến lợi ích. Đúng là sự ách thống trị của đồng đô la đem đến cho Mỹ vài ưu thế địa chính trị cần thiết, Chẳng hạn như khả năng trừng trị các non sông khác bằng cách thức cô lập họ khỏi hệ thống thanh toán quốc tế phụ thuộc đồng USD. Đương nhiên, cầu đô la Mỹ tăng cao khiến cho tỷ giá tăng, khiến cho hàng hóa Mỹ đắt đỏ hơn.

Carney không có câu tư vấn đúng mực, nhưng ông đã đưa ra những thắc mắc hoàn toàn xác đáng. Ông kết thúc bài diến thuyết ở Jackson Hole: "Hãy hoàn thành sự cẩu thả hiện thời của chuỗi hệ thống vốn đầu tư tiền tệ quốc tế và xây đắp một hệ thống mới tương hợp với nền kinh tế toàn cầu nhiều chủng loại, đa cực đang dần nổi lên".

Thu Hương

Theo Trí thức trẻ/Bloomberg


Có thể bạn quan tâm: dat xanh

Bình luận

ĐĂNG KÝ TƯ VẤN DỰ ÁN
Đăng ký
ĐỐI TÁC CHIẾN LƯỢC
chung cu lux riverview chung cu opal boulevard chung cu lux star chung cu opal city